GüncelEtkinliklerDiyabet HaftasıProjelerKongreler
 
Yaz Aylarında Sağlıklı Beslenme
Yaz Aylarında Sağlıklı Beslenme

YAZ AYLARINDA SAĞLIKLI BESLENME

Yaz aylarının gelmesi ile sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak vücut ısısı da artmakta ve metabolizma bu duruma uyum sağlamaya çalışmaktadır. Bu sebeple özellikle yüksek tansiyon, kalp yetmezliği ve koroner kalp hastalıklarında artış gözlenmektedir. Sıcakların etkisi ile artan terleme ile birlikte su ve mineral kaybı sonucu bayılma hissi, bulantı, baş dönmesi gibi sağlık problemleri de görülür. Yaşamın her döneminde olduğu gibi yaz aylarında da diyabetliler için yeterli ve dengeli beslenme sağlığın korunması için esastır. Bu nedenle 4 besin grubunda bulunan nişastalı yiyecekler, tahıllar gurubu; peynir, yumurta, et ve et ürünler; süt-yoğurt grubu ve sebze-meyve grubu günde 3 temel ana öğün ile 2-3 ara öğüne dağıtılarak tüketilmelidir.

Kahvaltı günün en önemli öğünüdür ve mutlaka atlanmamalıdır. Kahvaltıda az yağlı, az tuzlu peynir çeşitleri, az tuzlu zeytin, her renkten taze sebzeler bulunmalı, içecek olarak şekersiz çay veya süt tercih edilmelidir.

Öğle ve akşam öğünlerinde ise kan şekerini dengelemeye yardımcı olan çok önemli bir posa ve vitamin kaynağı olan az yağlı sebze yemekleri ve salata mutlaka bulunmalıdır. Karbonhidrat kaynağı olarak kan şekerini yükseltme hızı düşük olan lifli, tam tahıllı ekmek çeşitleri veya ekmek yerine küçük porsiyonlarda bulgur, makarna da yer alabilir. Protein kaynağı olarak yağsız et/tavuk/balık/hindi eti,  kemik sağlığını korumak için de kalsiyum kaynakları olan yoğurt veya ayran tercih edilmelidir. Yaz aylarında yağlı besinler ve yağda kızartmalardan kaçınılmalı, yemeklerde sıvı yağlar tercih edilmelidir.

Yaz aylarında vücut direncini arttırmak için yeterli vitamin ve mineral alınması gerekir. Bunun için ana öğünlerde tüketilecek az yağlı sebze yemekleri ve salata tüketmek ve ara öğünlerde 1 avuç içi kadar meyve tüketmek her birey için yeterli olacaktır. Sebze ve meyvelerinizi çeşitli renklerde tüketirseniz farklı vitamin ve mineral kaynaklarını alabilirsiniz.

Kan şekerini hızla yükselten beyaz un, şeker, patates, pirinç ve mısır gibi yiyecekler yerine tam buğday unu, tam tahıllı yiyecekler, bulgur, kuru baklagilleri tercih ediniz.  Enerjisi yüksek olan şerbetli hamur tatlıları yerine tatlandırıcı ile yapılmış sütlü tatlı, meyveli tatlılar veya dondurma tercih edebilirsiniz.

Yine yaz aylarında en önemli konulardan biri de terleme ile artan sıvı ve mineral kaybının önlenmesi için yeterli sıvı alımının sağlanmasıdır. Yaz aylarında artan su kaybını önlemek için günde en az 2-2,5 lt (12-14 bardak)  su içilmelidir. Yaz aylarında bolca tüketilen ve şeker oranı yüksek olan serinletici içecekler yerine ayran, süt, şekersiz komposto, şekersiz soğuk bitki çayları tercih edilebilir.

Ayrıca yaz aylarında sıkça görülen besin zehirlenmelerinden kaçınmak için dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin tüketiminden kaçınılmalı, çabuk bozulabilecek potansiyel riskli besinler olan et, yumurta, süt, balık açıkta bekletilmemeli, bu besinlerin hazırlanması ve pişirilmesinde hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.

Yaz aylarında önemli konu da uzun yol seyahatleri gerektiren tatillerdir. Diyabetli bireyin uzun yol seyahatine çıkmadan önce medikal malzemelerini koyacağı tıbbi malzeme çantası ile besleme çantası hazırlaması gerekmektedir.

 

Tıbbi malzeme çantasında bulunması gerekenler: diyabetli bireyin kullandığı ilaçlar, yeteri kadar oral antidiyabetik ilaç ve/veya insülin kalemleri, insülin kartuşları, iğne uçları, diğer hastalıkları ile ilgili ilaçları, şeker ölçüm cihazı ve yeteri kadar ölçüm çubuğu olmalıdır. Gidilecek mesafe çok uzun ve gidilecek yer daha sıcak olacaksa insülinler buz aküsü ile soğutucu çantada taşınmalıdır. Bu çanta valizde, otobüs-uçak-araba bagajında değil her zaman ulaşılabilecek bir el çantasında olmalıdır.

Beslenme ihtiyacını uzun yolculukta giderebilmek için diyabetli birey kendine bir beslenme çantası hazırlamalıdır. Gündüz yolculukta tüm ana ve ara öğünleri hazırlamak gerekirken gece yolculuğunda daha basit hazırlıklar yeterlidir. Eğer gündüz ve uzun bir seyahate çıkıyorsanız yol üzerinde beslenebileceğiniz sağlıklı menüler sunan lokanta veya restoranların olup olmadığını araştırabilirsiniz. Böyle bir alternatif yok ise, sıcakta hazırlayacağınız besinlerin bozulmaması için bir soğutucu çanta almanız gerekecektir. Bu çantaya yiyeceklerin soğukta kamasını sağlayacak buz aküleri ile birlikte yiyeceklerinizi koyarak onların bozulmasını engelleyebilirsiniz. Diyetisyeninizin önerdiği öğünlerdeki karbonhidrat – protein ihtiyacını tam tahıllı sandviç olarak hazırlayabilir yanınıza salatalık, domates, biber alabilir, içecek olarak ayran tercih edebilirsiniz. Ara öğünlerde tüketeceğiniz meyve, kepekli bisküvi, leblebi ve krakerlerinizi de hazırlamaya unutmayınız. Herhangi bir aksilikten dolayı yolculuğunuzun uzaması takdirde besinsiz kalmamanız için yanınıza yedek su ve ara öğün atıştırmalıkları bulundurunuz. Uzun otobüs-uçak yolculuklarında molalarda, koridorda kısa yürüyüşler yapınız.

Tatile giderken rezervasyon yaptırdığınız otelin menü seçeneklerini önceden öğrenip sizin için uygun olup olmadığını diyetisyeniniz ile paylaşabilirsiniz. Pansiyonda konaklayacaksanız yiyecekleri kendiniz hazırlayacağınızdan etrafta taze gıda satın alabileceğiniz marketlerin olup olmadığını sorgulayınız. Eğer açık büfe bir otelde konaklayacaksanız, unutmayınız ki açık büfede sunulan her yiyecek bize uygun demek değildir, bunu için mutlaka sağlıklı besin seçimini esas alarak porsiyonlarınız kontrol ederek besleniniz.

Tatilde her zamanki durağan yaşantınızın dışına çıkıp daha aktif olacağınız bir dönem olduğundan kan şekeri düşmelerini engellemek için sizi takip eden hekiminize insülin veya ilaç dozlarını değerlendirmek için danışınız, diyetisyeniniz ile artan aktivite ile beslenmede ne gibi değişiklikler yapılması gerektiğini tartışınız.

Tatil amaçlı gittiğiniz misafirliklerde de ev sahibi ile diyabetinizi ve beslenme ihtiyaçlarınızı mutlaka paylaşmalı sizin için sakıncalı olan besinler yerine uygun olan yiyeceklerin hazırlanmasına yardımcı olabilirsiniz.

Yanınızda mutlaka diyabetli olduğunuza dair bir kimlik kartı bulundurunuz. Bu kimlik kartında kimlik bilgileriniz, bir yakınınızın iletişim bilgileri ile sizi takip eden hekiminizin iletişim bilgileri ve kullandığınız ilaçların adı ve miktarı yer almalıdır.

Dyt. Nevin Avhan


Kaynak:
Tarih: 12-Ağustos-2014, 14:06
Son güncelleme: 12-Ağustos-2014
Okunma sayısı: 3709